slika

Predstavnici Centra za organsku proizvodnju iz Selenče, Saveza udruženja organskih proizvođača Federacije Bosne i Hercegovine i Asocijacije organskih proizvođača iz Moldavije učili su od organskih proizvođača iz Češke kako da pokrenu i unaprijede proizvodnju i plasman organskih proizvoda na domaćim i međunarodnim tržištima.

Petodnevni trening koji je održan u varošici Horni Maršov realizovan je u okviru projekta “Podrška aktivnom društvenom uključivanju i osnaživanju mladih kroz razvoj centra za učenje u oblasti eko proizvodnje” čiji nosilac je Centar za organsku proizvodnju iz Selenče. Projekat traje od juna ove do decembra naredne godine, finansiran je sredstvima Višegradskog fonda, a pored pomenutih su obuhvaćene i organizacije iz Slovačke i Mađarske.

Za bavljenje organskom proizvodnjom u Češkoj minimalna površina je 0,5 hektara, uz garanciju farmera za bezbjednost svega vezanog za organsku proizvodnju. Sertifikacija gazdinstva odobrava se nakon što proizvođač podnese zahtjev državi a zatim se prati dvije godine u konverziji za povrće, tri godine za voće i vinograde.

Češka je u junu 2008. godine prihvatila Zakone EU o organskoj proizvodnji i kontroli za šta su ovlaštene četiri sertifikacione kuće u ovoj državi, ali proizvođači imaju pravo da angažuju i sertifikacione kuće iz drugih država. Svaku promjenu proizvođač je obavezan da prijavi sertifikacionoj kući koja podatke čuva pet, odnosno 10 godina za zaštitu bilja.

Sistem u ovoj proizvodnji podrazumjeva i vođenje centralne evidencije zemljišta na kojima se obavlja organska proizvodnja, strogo kontrolisanu evidenciju životinja, kao i upotrebu preparata koji moraju imati znak sertifikacione kuće, ali i poseban tretman mehanizacije.

Od 2010. godine u Češkoj je u upotrebi nacionalni znak upotpunjen evropskim logotipom pod nazivom “Biozebra” koji koriste organski proizvođači.

Prodaja proizvoda sa organskim znakom u najvećoj mjeri se obavlja direktno kod proizvođača na farmama, ili u malim radnjama oko farmi koje su otvorene par dana nedjeljno. Za otvaranje radnje organskih proizvoda u ovoj državi neophodna je posebna dozvola koju prati brojna papirologija, a najveći broj specijalizovanih prodavnica sa organskim proizvodima evidentiran je u Pragu.

Prateći trendove digitalnog doba, organski proizvođači u Češkoj sve više se fokusiraju na on line prodaju i širenje tržišta i van granica ove republike.

Tokom teoretske obuke mladih proizvođača iz Srbije, Federacije Bosne i Hercegovine i Moldavije kao suštinski istaknut je značaj obrazovanja za sve koji planiraju da se bave organskom proizvodnjom.

U 34 srednje poljoprivredne škole u Češkoj, od kojih pojedine imaju specijalizovane edukacije o ovoj vrsti proizvodnji, ali nemaju organske smjerove, određeni broj učenika zainteresovan je za usavršavanje znanja. Školovanje u tom pravcu mogu da nastave na Univerzitetima u Pragu i Brnu, a magistarski studijski program omogućen im je na Češkom poljoprivrednom univerzitet u Pragu.

Osim u redovnom školovanju, u Češkoj se podrazumjeva kontinuirana edukacija organskih proizvođača, prije svega zbog obimne legistlative. Škole organske proizvodnje koje redovno i masovno posjećuju proizvođači organizuju se tokom zime, a  sankcije za neprisustvovanje podrazumjevaju oduzimanje licence i nemogućnost korištenja subvencija u periodu od pet godina.

Treba istaći da u Češkoj samo 3% stanovništva radi u poljoprivredi. Najviše gaje svinje, zatim goveda i ovce, a u biljnoj proizvodnji najzastupljeniji su uljana repica i hmelj koji se koristi u proizvodnji piva, po čemu je Češka prepoznatljiva.

Kada je riječ o brendiranim proizvodima, ukupno ih je 27  i skoro svaki region ima bar jedan proizvod koji nosi titulu nacionalnog brenda.

Katerina Čedilova, Nacionalni koordinator asocijacije regionalnih brendova u Českoj koja je oficijelni partner na projektu koji finansira Višegradski fond,  istakla je da je cilj projekta ohrabriti mlade ljude iz Srbije, Bosne i Hercegovine i Moldavije da se bave organskom proizvodnjom i da nađu najbolje načine da svoje proizvode prodaju.

Vjeruje da će trening koji je realizovan u Horni Maršovu pomoći budućim trenerima u širenju znanja o organskoj proizvodnji i hrani na Balkanu. Nakon razmjene iskustava sa učesnicima treninga, kaže da postoji dosta sličnosti kada je organska proizvodnja u pitanju u zemljama učesnicama. Naglašava da je suština u zakonskoj regulativi koja treba da definiše pravac djelovanja i pruži šansu ljudima koji žele da gaje i prodaju organske proizvode. Kao osnovne prijetnje proizvođačima u Češkoj, ona je istakla uvoz organskih proizvoda iz drugih razvijenih zemalja koje podržavaju ovaj način proizvodnje.

Podsjećamo, kroz projekat “Podrška aktivnom društvenom uključivanju i osnaživanju mladih kroz razvoj centra za učenje u oblasti eko proizvodnje” čiji nosilac je Centar za organsku proizvodnju iz Selenče, jedna od najznačajnijih aktivnosti je formiranje zajedničkog Centra za učenje u oblasti eko proizvodnje u regionu Zapadnog Balkana i Moldavije.

Izvor: www.uzickarepublikapress.rs